Негізгі мазмұнға өту
Samruk Energy
KZ

Этика және комплаенс адал бизнес жүргізу жүйесі

Тәсіл және қағидаттар

GRI 2-23, 3-3, GRI 12: Coal Sector: 12.20.1

«Самұрық-Энерго» АҚ іскерлік этиканың жоғары стандарттарын және адал бизнес жүргізу қағидаттарын ұстанады, акционер, серіктестер және компания алдындағы өзінің жауапкершілігін толық сезінеді. Компания корпоративтік этика нормаларын сақтау мен сыбайлас жемқорлықтың алдын алудың тиімді жүйесін тұрақты дамудың, қызметтің ашықтығын арттырудың және мүдделі тараптардың сенімін нығайтудың негізгі шарттары ретінде қарастырады.
Сыбайлас жемқорлыққа «нөлдік төзімділік» саясаты басқарудың барлық деңгейлеріне және «Самұрық-Энерго» АҚ компаниялар тобы қызметінің барлық кезеңдеріне қолданылады.

Сыбайлас жемқорлыққа «нөлдік төзімділік» саясаты басқарудың барлық деңгейлеріне және «Самұрық-Энерго» АҚ компаниялар тобы қызметінің барлық кезеңдеріне қолданылады.

«Самұрық-Энерго» АҚ-дағы іскерлік этиканың қағидаттары мен нормалары Қазақстан Республикасы заңнамасына, халықаралық стандарттарға және комплаенс пен тұрақты даму саласындағы озық тәжірибелерге негізделеді. Компания сыбайлас жемқорлыққа нөлдік төзімділік қағидатын ұстанады, сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің алдын алу және мүдделер қақтығысын басқару бойынша профилактикалық шараларды белсенді енгізеді. Бұл талаптар Компания қызметкерлеріне де, іскерлік серіктестеріне де қолданылады.

2025 жылы «Самұрық-Энерго» АҚ корпоративтік басқарудың үздік халықаралық тәжірибелеріне сәйкес комплаенс және корпоративтік этика жүйесін дамытуды жалғастырды. Негізгі назар адалдық мәдениетін нығайтуға, комплаенс тәуекелдерін басқару тетіктерін жетілдіруге және бизнес-процестердің ашықтығын арттыруға аударылды.

Комплаенс жүйесі реттеуші құжаттар

Комплаенс саласындағы қызмет этика және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелерін реттейтін негізгі корпоративтік құжаттар негізінде жүзеге асырылады

  • «Самұрық-Энерго» АҚ Мінез-құлық кодексі (2023 жылы бекітілген)
  • «Самұрық-Энерго» АҚ Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саясаты (2024 жылы өзектендірілген)
  • «Самұрық-Энерго» АҚ Комплаенс тәуекелдерді басқару саясаты (2025 жылы өзектендірілген)
  • «Самұрық-Энерго» АҚ Инициативалық хабарлау саясаты
  • «Самұрық-Энерго» АҚ Корпоративтік жанжалдар мен мүдделер қақтығысын реттеу саясаты
  • «Самұрық-Қазына» АҚ тобының комплаенс функциясы бойынша корпоративтік стандарты (2025 жылы енгізілген)
  • «Самұрық-Энерго» АҚ «Комплаенс» қызметі туралы ереже
  • Комплаенс функциясының ақпараттық жүйесінде тіркелген өтініштерді қарау және ішкі тергеп-тексерулер жүргізу регламенті («Самұрық-Қазына» АҚ тобының комплаенс функциясы бойынша корпоративтік стандартына сәйкес).

Корпоративтік мәдениет және іскерлік этика

Мінез-құлық кодексі

GRI 2-26

«Самұрық-Энерго» АҚ Мінез-құлық кодексі корпоративтік этика және комплаенс жүйесінің негізгі құжаты болып табылады және Компания қызметкерлері мен лауазымды тұлғаларының іскерлік мінез-құлқының құндылықтарын, қағидаттары мен стандарттарын айқындайды. Кодекс жоғары корпоративтік мәдениетті қалыптастыруға, қызметтің ашықтығын қамтамасыз етуге және акционер мен өзге де мүдделі тараптардың сенімін нығайтуға бағытталған.

Кодекс іскерлік этика нормаларын сақтау және жауапты бизнес жүргізу бойынша бірыңғай талаптарды белгілейді, оның ішінде адам құқықтарын сақтау, мүдделер қақтығысының алдын алу, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл, монополияға қарсы заңнаманы сақтау, қаржылық есептіліктің ашықтығы, сондай-ақ құпия және инсайдерлік ақпаратты қорғау мәселелерін қамтиды. Кодекстің негізінде Компанияның корпоративтік құндылықтары жатыр тәлімгерлік, сенімділік, әділдік және кәсібилік.

Кодекс ережелері Компанияның барлық қызметкерлеріне, лауазымды тұлғаларына және директорларына қолданылады. Еншілес және тәуелді ұйымдар оны өз қызметінің ерекшеліктері мен комплаенс тәуекелдерінің деңгейін ескере отырып қолданады. Іскерлік серіктестер мен жеткізушілерге осыған ұқсас іскерлік этика стандарттарын ұстану ұсынылады.

Мінез-құлық кодексінің сақталуын бақылауды Директорлар кеңесі жүзеге асырады. «Комплаенс» қызметі мен Омбудсмен мониторингті, консультация беруді және ішкі тергеп-тексерулерді қамтамасыз етеді. Компаниялар тобының барлық қызметкерлері Кодекс нормалары мен қағидаларын іске асыруды қамтамасыз етеді. Кодекстің сақталуы туралы ақпарат Аудит жөніндегі комитет пен Директорлар кеңесінде тұрақты түрде қаралады. Компания бұзушылықтар туралы хабарлау үшін құпия арналарды қамтамасыз етеді және адал хабарлаған тұлғаларды қорғауға кепілдік береді.

2025 жылдың қорытындысы бойынша Директорлар кеңесі мүшелері мен атқарушы орган тарапынан Мінез-құлық кодексінің нормаларын бұзу фактілері анықталған жоқ.

Компания Мінез-құлық кодексін корпоративтік сайтта ашық қолжетімділікте орналастырады, бұл әлеуетті жеткізушілер мен мердігерлерге онымен танысуға мүмкіндік береді. Бұл ашықтықты арттыруға, өзара іс-қимылды жақсартуға және іскерлік этика мен комплаенстің бірыңғай стандарттарын сақтауға ықпал етеді.

Басқару құрылымы және рөлдердің бөлінуі

GRI 2-24

«Самұрық-Энерго» АҚ-да сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылды басқару жүйесі қалыптастырылған, ол қызмет барысында сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарттарды сақтауды қамтамасыз етуге және сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін төмендетуге бағытталған.

Директорлар кеңесі
Атқарушы орган(Басқарма)
«Комплаенс» қызметі
Құрылымдық бөлімшелердің басшылары
Қызметкерлер мен лауазымды тұлғалар
Контрагенттер және үшінші тұлғалар (Серіктестер)
ОрганЖауапкершілік
Директорлар кеңесі
  • сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саясаты мен стратегиясын бекітеді;
  • комплаенс жүйесін енгізу және оның тиімділігін бақылауды жүзеге асырады;
  • «Комплаенс» қызметінен тұрақты есептер алады;
  • «Комплаенс» қызметінің тәуелсіздігін және жеткілікті ресурстармен қамтамасыз етілуін қамтамасыз етеді.
Басқарма
  • Компанияда сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жүйесін енгізеді және қолдайды;
  • сыбайлас жемқорлыққа «нөлдік төзімділік» корпоративтік мәдениетін қалыптастырады және іскерлік этика қағидаттарының сақталуын қамтамасыз етеді;
  • сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясатты іске асыру үшін қажетті ресурстар мен ұйымдастырушылық жағдайларды қамтамасыз етеді;
  • ықтимал құқықбұзушылықтар туралы адал хабарлаған тұлғаларды қорғау кепілдігін қамтамасыз етеді.
«Комплаенс» қызметі
  • сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат пен комплаенс рәсімдерін әзірлейді және олардың іске асырылуын қамтамасыз етеді;
  • сыбайлас жемқорлыққа қарсы талаптардың және ішкі нормативтік құжаттардың сақталуын мониторингтейді;
  • ішкі тексерулер жүргізеді және сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін бағалайды;
  • сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторинг жүргізеді және қабылданған шаралардың тиімділігін талдайды;
  • қызметкерлерді сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл және іскерлік этика мәселелері бойынша оқыту мен ақпараттандыруды ұйымдастырады;
  • инициативалық хабарлау желісін (жедел желі) үйлестіреді.
Құрылымдық бөлімшелердің басшылары
  • құрылымдық бөлімшелер деңгейінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы рәсімдерді енгізеді;
  • Саясаттың сақталуын және сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтауды бақылауды жүзеге асырады;
  • қызметкерлердің сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат талаптарын сақтауын қамтамасыз етеді.
Қызметкерлер мен лауазымды тұлғалар
  • сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнама талаптарын және ішкі нормативтік құжаттарды сақтайды;
  • ықтимал және туындаған мүдделер қақтығыстары туралы уақтылы мәлімдейді;
  • сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясатқа және іскерлік этика қағидаттарына адалдығын растайды;
  • сыбайлас жемқорлыққа қарсы талаптардың бұзылуы мүмкін жағдайлар туралы хабарлау үшін қолжетімді кері байланыс тетіктерін пайдаланады.
Контрагенттер және үшінші тұлғалар
  • Компаниямен іскерлік қатынастар орнату кезінде сенімділікті тексеру рәсімдерінен өтеді;
  • шарттарда бекітілген сыбайлас жемқорлыққа қарсы міндеттемелерді орындайды;
  • бизнесті әдепті және адал жүргізу қағидаттарын ұстанады.

Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін басқару және қарсы іс-қимыл шаралары

Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін мониторингтеу және бағалау

«Самұрық-Энерго» АҚ комплаенс тәуекелдерді басқаруда тәуекелге бағдарланған тәсілді қолданады. Компания Қазақстан Республикасының заңнамасына және ішкі нормативтік құжаттарына сәйкес сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін тұрақты түрде мониторингтеп, талдайды.

Аталған жұмыстың мақсаты – сыбайлас жемқорлық құқықбұзушылықтарының туындауына ықпал ететін факторларды анықтау, сондай-ақ оларды жою және алдын алу бойынша шараларды әзірлеу.

2025 жылы Компания Директорлар кеңесінің шешімімен «Самұрық-Энерго» АҚ комплаенс тәуекелдерді басқару саясаты бекітілді. Аталған саясат комплаенс және сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау, бағалау және азайту, сондай-ақ сыбайлас жемқорлық құқықбұзушылықтардың алдын алу бойынша жүйелі тәсілді белгілейді.

«Самұрық-Энерго» АҚ комплаенс тәуекелдерді басқару саясатына сәйкес, Компаниядағы сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін айқындау комплаенс тәуекелдерді басқару жүйесі шеңберінде жүзеге асырылады. Негізгі құралдар ретінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторинг, сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ішкі талдау, комплаенс тергеп-тексерулері (ішкі тергеп-тексерулер), сондай-ақ Қазақстан Республикасы заңнамасында және «Самұрық-Қазына» АҚ мен «Самұрық-Энерго» АҚ ішкі нормативтік құжаттарында көзделген өзге де құралдар пайдаланылады.

Талдау нәтижелері комплаенс тәуекелдер тізілімі түрінде рәсімделеді, олар «Самұрық-Энерго» АҚ сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін азайту жоспарына және Компанияның шоғырландырылған тәуекелдер тізіліміне енгізіледі.

Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне бағалау жүргізілген ЕТҰ саны және үлесі

GRI 205-1

Показатель2025
дана%
«Самұрық-Энерго» АҚ компаниялар тобы19 A100 A

Елеулі сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған ЕТҰ

Ұйым2025
«Самұрық-Энерго» АҚ компаниялар тобы0

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл шаралары

GRI 205-1, 205-3, GRI 12: Coal Sector: 12.20.2, 12.20.4

«Самұрық-Энерго» АҚ компаниялар тобында сыбайлас жемқорлық көріністерінің алдын алу мақсатында жүйелі шаралар кешені іске асырылады, олардың қатарында

  • сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ішкі талдау
  • сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторинг
  • ішкі (комплаенс) тергеп-тексерулер жүргізу
  • үшінші тұлғаларды комплаенс тексеру
  • сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті арттыру шаралары
  • сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді енгізу
  • мүдделер қақтығысының алдын алу және анықтау
  • контрагенттер мен кандидаттардың сенімділігін тексеру
  • инициативалық хабарлау арналарының («жедел желі») жұмыс істеуі
  • Қазақстан Республикасының заңнамасына және Компанияның ішкі нормативтік құжаттарына сәйкес өзге де шаралар.

2025 жылы комплаенс жүйесін іске асыру

«Самұрық-Энерго» АҚ-да ұйымдық және функционалдық тұрғыдан Компанияның Директорлар кеңесіне бағынатын тәуелсіз «Комплаенс» қызметі жұмыс істейді. «Комплаенс» қызметінің негізгі мақсаты – комплаенс бағдарламасын әзірлеу және енгізу, сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясатты айқындау, сондай-ақ сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-шараларды іске асыруға бақылау жүргізу, оның ішінде компания мен оның ЕТҰ-ларында сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін бағалау болып табылады.

2025 жылы Компания бірқатар бағыттарды терең пысықтауға назар аударып, келесі іс-шараларды іске асырды

  • 2025 жылғы 28 наурыздағы шешіммен (№05/25 хаттама) «Самұрық-Қазына» АҚ тобының комплаенс функциясы бойынша корпоративтік стандарты қабылданып, енгізілді
  • 2025 жылғы 28 наурыздағы шешіммен (№05/25 хаттама) «Самұрық-Энерго» АҚ комплаенс тәуекелдерді басқару саясаты әзірленіп, бекітілді
  • сыбайлас жемқорлыққа қарсы талаптардың сақталуына тұрақты мониторинг қамтамасыз етілді
  • ішкі нормативтік құжаттарды комплаенс саласындағы халықаралық стандарттар мен Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына сәйкестікке келтіру бойынша жұмыстар жүргізілді
  • сыбайлас жемқорлыққа қарсы тақырыптық мониторингтер жүргізіліп, тәуекелдерді азайту бойынша ұсынымдар енгізілді
  • сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторинг нәтижелері бойынша Компанияда және бірқатар ЕТҰ-ларда тәуекелдерге ішкі талдау жүргізіліп, оларды азайту жөнінде ұсынымдар берілді
  • Компания мен ЕТҰ-лар бойынша үшінші тұлғалардың сенімділігін тексерудің 3 713-тен астам рәсімі жүргізілді
  • Қазақстан Республикасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнамасы, корпоративтік мәдениет және этика мәселелері бойынша 275-ке жуық оқыту іс-шарасы өткізілді
  • 75 өтініш қаралды, оның ішінде 4-еуі расталды, 11-і ішінара расталды
  • «Самұрық-Энерго» АҚ компаниялар тобында ISO 370012016 «Парақорлыққа қарсы менеджмент жүйелері» стандарты талаптарына сәйкестігі бойынша ішкі аудиттер өткізілді.

2025 жылы «Самұрық-Энерго» АҚ компаниялар тобы ISO 37001:2016 халықаралық стандарты талаптарына сәйкестігі бойынша корпоративтік менеджмент жүйесінің қайта сертификаттауынан сәтті өтті.

Сонымен қатар, Компания ISO 37301:2021 «Сәйкестік менеджменті жүйелері» халықаралық стандарты талаптарына сәйкестігін растады және «Самұрық-Қазына» АҚ тобының ішінде осы сертификатты алғаш алған ұйымдардың бірі болды.

Халықаралық сертификаттарды алу және растау Компанияның корпоративтік басқару жүйесінің комплаенс, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл және тәуекелдерді басқару салаларындағы үздік халықаралық тәжірибелерге сәйкестігін көрсетеді.

Комплаенс функциясын дамыту шеңберінде 2025 жылы «Комплаенс» қызметі ЕТҰ-лардың комплаенс-офицерлері үшін оқыту және әдіснамалық сессиялар өткізді.

Бұл іс-шаралардың негізгі мақсаты – комплаенс-офицерлердің кәсіби құзыреттілігін арттыру, бірыңғай тәсілді дамыту және комплаенс тәуекелдерді басқару мен сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саласында тәжірибе алмасуды қамтамасыз ету.

Аталған тәжірибе адал бизнес жүргізу қағидаттарын тиімді енгізуге, комплаенс тәуекелдерді басқару сапасын арттыруға және «Самұрық-Энерго» АҚ компаниялар тобында сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті нығайтуға мүмкіндік береді.

Оқыту және хабардарлықты арттыру

GRI 2-24, 205-2, GRI 12: Coal Sector: 12.20.3

«Самұрық-Энерго» АҚ компаниялар тобында сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру және парақорлық пен сыбайлас жемқорлықтың кез келген көріністеріне нөлдік төзімділік қағидатын сақтау мақсатында қызметкерлер мен іскерлік серіктестер үшін тұрақты негізде оқыту және ақпараттық іс-шаралар өткізіледі.

Оқыту қызметкерлердің Қазақстан Республикасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнамасының талаптары, Компанияның ішкі нормативтік құжаттары және іскерлік этика қағидаттары туралы хабардарлығын арттыруға, сондай-ақ сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін уақтылы анықтау және алдын алу дағдыларын дамытуға бағытталған.

2025 жылы сыбайлас жемқорлыққа қарсы жұмыс шеңберінде Компания және ЕТҰ қызметкерлері үшін оқыту семинарлары, ақпараттық таралымдар мен кездесулер ұйымдастырылды, оның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнамадағы өзгерістер түсіндірілген уәкілетті органдар өкілдерімен кездесулер өткізілді.

2025 жылы «Самұрық-Энерго» АҚ компаниялар тобында 275-ке жуық оқыту іс-шарасы өткізілді. Осы іс-шаралар барысында сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл, комплаенс талаптары, Қазақстан Республикасы заңнамасындағы өзгерістер, сондай-ақ кері байланыс тетіктерін, оның ішінде «жедел желі» құралдарын пайдалану тәртібі қарастырылды. Компанияның топ-менеджменті үшін қосымша арнайы тренингтер өткізіледі.

Негізгі оқыту бағдарламалары

  • комплаенс негіздері (жаңа жұмысқа қабылданған қызметкерлер үшін)
  • «Самұрық-Энерго» АҚ Мінез-құлық кодексі және оны Компания қызметінде қолдану ерекшеліктері
  • сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру
  • өзгерістерді ескере отырып, Қазақстан Республикасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнамасы
  • негізгі халықаралық ұйымдар және олардың сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарттары
  • іскерлік этика және жоғары менеджменттің корпоративтік комплаенс жүйесіндегі рөлі
  • декларациялау мәселелері
  • «жедел желіні» насихаттау және бұзушылықтар туралы хабарлау рәсімдері.

«Самұрық-Энерго» АҚ компаниялар тобының 19 272 қызметкері Компанияның сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясатының талаптарымен, Мінез-құлық кодексімен, салалық нормативтік құқықтық актілермен және ішкі нормативтік құжаттармен таныстырылды.

2 983 іскерлік серіктеске Компанияның сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясатының талаптары, Мінез-құлық кодексінің ережелері және «жедел желі» арқылы инициативалық хабарлау арналарының жұмысы туралы ақпарат берілді.

Іскерлік серіктестерді ақпараттандыру комплаенс жүйесінің маңызды элементі болып табылады және контрагенттермен өзара іс-қимылдың ашықтығын қамтамасыз етуге, сондай-ақ сыбайлас жемқорлық және беделдік тәуекелдердің алдын алуға бағытталған.

«Самұрық‑Энерго» АҚ сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясаты туралы қызметкерлер мен іскерлік серіктестерді 
хабардар ету

Көрсеткіш202320242025
адам%адам%адам%
Басқарма65100%29100%29 A100% A
Қызметкерлер11 541100%12 247100%12 743 A100% A
Іскерлік серіктестер2 360100%9 235100%2 983 A100% A

Қоррупцияға қарсы іс‑қимыл мәселелері бойынша оқудан өткен қызметкерлер саны

Көрсеткіш202320242025
адам%адам%адам%
Басқарма6510029100%29 А100% A
Қызметкерлер11 541100%12247100%12 743 А100% A

Кері байланыс және хабарлаушыларды қорғау тетігі

GRI 2-26

«Самұрық‑Энерго» АҚ‑да кері байланыс жүйесі жұмыс істейді, ол қызметкерлерге, іскерлік серіктестерге, инвесторларға және басқа да мүдделі тараптарға Қазақстан Республикасының заңнамасын, ішкі нормативтік құжаттарды және іскерлік әдеп қағидаттарын ықтимал бұзу фактілері туралы хабарлауға мүмкіндік береді.

Компания өтініштердің құпиялылығын және ықтимал бұзушылықтар туралы адал хабарлайтын тұлғаларды кез келген қысым, кемсітушілік немесе қудалау түрлерінен қорғауды қамтамасыз етеді.

Ақпарат беру тетіктерінің қолжетімділігін қамтамасыз ету мақсатында Компанияда келесі кері байланыс арналары жұмыс істейді.

Кері байланыс арналары

Жедел желі (24/7)https://www.samruk-energy.kz/ru/navigation-and-support/hotline
Эл. пошта: mail@sk-hotline.kz
Интернет-портал: www.sk-hotline.kz
WhatsApp нөмірі: +7 771 191 88 16
Жедел желі: 8 800 080 47 47
Жедел желіні KPMG тәуелсіз операторы басқарады
«Nysana» call-орталығы
Мерекелік күндерді қоса алғанда, тәулік бойы әлеуметтік және еңбек заңнамасы бұзушылықтары бойынша тегін қоңырауларды қабылдайды
Веб-сайт: https//nysana.cscc.kz/website
Эл. пошта: nysana@cscc.kz
Көпарналы: тел. 8 800 080 30 30
WhatsApp нөмірі: +7 778 120 99 11
Корпоративтік сайттағы «Кері байланыс» нысаныhttps://www.samruk-energy.kz/ru/feedback-all
Инвестициялық жобаларға қатысушылар мен жергілікті қауымдастықтар үшін кері байланыс нысаныhttps://www.samruk-energy.kz/ru/obrat
Акционерлер мен инвесторлар үшін кері байланыс. Инвестор сауалнамасыhttps://www.samruk-energy.kz/ru/shareholder/ independent-registrar
Сайтта байланыс деректерін көрсете отырып туындайтын мәселелер бойынша өтініштерhttps://www.samrukenergy.kz/ru/company/contact
ОмбудсменЭлектрондық пошта: akylov@samruk-energy.kz
8 (7172) 55-30-15, +7-701-788-8416
Басқарма төрағасының блогыhttps://www.samrukenergykz/ru/navigation-and-support/chairmans-blog

Компанияда «Самұрық‑Энерго» АҚ компаниялар тобы бойынша шағымдар мен өтініштердің Бірыңғай базасы жұмыс істейді. Компания жыл сайын кері байланыс арналарының барлығы бойынша стейкхолдерлермен өзара іс‑қимылға мониторинг жүргізеді және «Самұрық‑Энерго» АҚ компаниялар тобы бойынша келіп түскен барлық өтініштерді (шағымдар мен ұсыныстарды) талдайды. Келіп түскен өтініштер мен шағымдарды талдау нәтижелері жыл сайын Компанияның Директорлар кеңесіне ұсынылады.

Талдау нәтижелері келесі міндеттерді іске асыруға ықпал етеді

  • қозғалған мәселелер мен проблемаларды шешуге тиісті деңгейдегі басшыларды тарту және жұмысты жақсарту үшін ұсыныстарды ескеру
  • сыртқы мүдделі тараптардың, Компанияның және жекелеген азаматтардың алаңдаушылықтарын талдау және алдын алу шараларын қабылдау
  • Компанияның беделін нығайту және оның әлеуметтік жауапты энергия холдингі ретіндегі сенімін сақтау
  • акционердің «Самұрық‑Энерго» АҚ қызметі туралы ақпарат алу құқығын іске асыру.

Жедел желінің жұмысы

«Самұрық‑Энерго» АҚ‑да бастамашылық хабарлау жүйесі жұмыс істейді, ол корпоративтік комплаенс және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс‑қимыл жүйесінің маңызды элементі болып табылады. Осы жүйенің негізгі құралдарының бірі – Жедел желі, ол Қазақстан Республикасының заңнамасын, ішкі нормативтік құжаттарды және іскерлік әдеп стандарттарын бұзушылықтарды уақтылы анықтауға және алдын алуға арналған.

Жедел желі Компания қызметкерлері, іскерлік серіктестері, мердігерлер және басқа да мүдделі тараптар үшін қолжетімді. Осы тетік арқылы сыбайлас жемқорлық және алаяқтық фактілері, өкілеттіктерді асыра пайдалану, қызметкерлер құқықтарының бұзылуы, сондай‑ақ Компанияға және оның беделіне зиян келтіруі мүмкін өзге де іс‑әрекеттер туралы хабарлауға болады.

Жедел желінің жұмысы «Самұрық‑Энерго» АҚ‑ның ықтимал бұзушылықтар туралы ашық хабарлау мәдениетін дамытуға және Компания қызметінің ашықтығын қамтамасыз етуге бағытталған бастамашылық хабарлау саясатына сәйкес жүзеге асырылады.

Жедел желіні басқару тәуелсіз сыртқы оператор арқылы жүзеге асырылады, бұл ақпараттың құпиялылығын қамтамасыз етеді және хабарламаларды анонимді түрде жіберуге мүмкіндік береді. Мұндай тәсіл бастамашылық хабарлау жүйесіне деген сенімді арттырады және ықтимал бұзушылықтар туралы адал хабарлайтын тұлғаларға қысым көрсету немесе қудалау қаупін төмендетеді. Жедел желі арқылы келіп түскен барлық өтініштер тіркеліп, «Комплаенс» қызметіне жіберіледі, ол олардың кәсіби және құпия түрде қаралуын қамтамасыз етеді.

Жыл сайын «Комплаенс» қызметі Компания мен оның еншілес және тәуелді ұйымдарының қызметкерлері үшін Жедел желінің жұмысы туралы түсіндіру іс‑шаралары мен оқыту сессияларын өткізеді. Жедел желі туралы ақпарат «Самұрық‑Энерго» АҚ компаниялар тобының барлық объектілерінде жалпыға қолжетімді орындарға орналастырылған.

2025 жылы Жедел желіге 75 өтініш түсті.

Өтініштердің құпиялылығы мен анонимдігі қамтамасыз етілді.

Барлық өтініштер бойынша тексерулер жүргізіліп, жауаптар берілді.

Жедел желіге келіп түскен өтініштердің сипаты

  • Еңбек қатынастары
  • Теріс пайдалану қаупі
  • Сатып алу туралы шағым
  • Еңбек қауіпсіздігі
  • Өзге

Нәтижелер және тиімділік көрсеткіштері

Мүдделі тараптармен өзара іс‑қимылдың тиімділігін арттыру мақсатында Компания жыл сайын кері байланыс арналарының жұмысын қадағалап, сондай‑ақ стейкхолдерлердің алаңдаушылықтарын талдайды.

Мүдделі тараптармен өзара іс‑қимыл мониторингінің нәтижелері жыл сайын Директорлар кеңесіне ұсынылады.

Өтініштер мен шағымдар статистикасы

ПоказательСаны
202320242025
Жедел желі (оның ішінде комплаенс офицерлеріне жеке өтініштер)9510075
«Самұрық‑Энерго» АҚ канцеляриясы, оның ішінде9 3399 99910 677
мемлекеттік органдардан3151 096760
Акционерден802793896
Өтініштер, оның ішінде еншілес және тәуелді ұйымдардың канцеляриялары11235213
E-otinish9237
https//zakup.sk.kz/ веб-порталы4738
Қауіпсіздік қызметі0 (11) 121 (6)3 (19) 13
Сайттағы «Кері байланыс» нысаны000
Омбудсмендер және кәсіподақтар4130 (33) 1435
Соттар және қадағалау органдары42025
Басшылыққа жазбаша өтініштер (оның ішінде компаниялар бойынша басшы блогы)41342
Татуластыру комиссиялары349140
Барлығы290429508
  1. Қауіпсіздік қызметі қараған өтініштер мен шағымдар кері байланыстың әртүрлі көздерінен түскен. Жақша ішінде «Қауіпсіздік» департаменті қараған өтініштер мен шағымдардың саны көрсетілген.
  2. қайталама өтініштер
  3. деректер Жедел желіні ескере отырып келтірілген

Өтініштер мен шағымдардың статистикасы

  1. 2024 290
  2. 2024 239
  3. 2025 508

Категориялар бойынша статистика

  • етініштер
  • шағымдар
  • ұсыныстар / шақырулар
  • талап арыздар

Өтініштер мазмұны бойынша статистика

  1. Сыбайлас жемқорлык, жымқыру
  2. Ақпарат сұрау
  3. Ұсыныстар / ынтымактастық
  4. Этикалық емес мінез-кулык, харассмент
  5. Басқа қызметкерлерге
  6. Кемсітушілік
  7. Еңбек және еңбек жағдайларын бұзу
  8. Тертіптік жазаның күшін жою, қайта есептеу
  9. Сатып алу
  10. Қайырымдылық
  11. Заңсыз әрекеттерге / эрекетсіздікке
  12. Басшының іс-әрекетіне
  13. Жалақы, сыйақы, телемдер
  14. Жұмыста қалпына келтіру, зансыз
  15. Озге
81052033131271265341333288

Есепті кезеңде Компаниялар тобының қызмет бағыттары бойынша ынтымақтастыққа қатысты, сондай‑ақ түрлі семинарларға, дөңгелек үстелдерге және басқа да іс‑шараларға шақыруларға байланысты көптеген өтініштер келіп түсті. «Басқа» санатына біржолғы сипатқа ие өтініштер енгізілді, оның ішінде практикадан өту, университеттегі дипломдық жоба аясында кеңес алу туралы сұраулар, қабылдауға жазылу, оқушыларға экскурсия ұйымдастыру және т.б.

Есепті кезеңде стейкхолдерлерді тәртіптік жауапкершілікке тарту туралы бұйрықтардың күшін жою, еңбек ұйымдастыру, еңбек қауіпсіздігі талаптарының және еңбек заңнамасының бұзылуы мәселелері қызықтырды. Сондай‑ақ әдепсіз мінез-құлық пен лауазымдық өкілеттіктерді асыра пайдалану фактілеріне қатысты өтініштер тіркелді.

2025 жылы шағымдардың басым бөлігі сатып алу рәсімдеріне, әдепсіз мінез-құлыққа және лауазымды тұлғалардың өкілеттіктерін асыра пайдалануына, сондай‑ақ ұйымдардың әрекеттері/әрекетсіздігіне қатысты келіп түсті.

2025 жылдың қорытындысы бойынша дискриминацияның расталған жағдайлары тіркелген жоқ.

2025 жылдың қорытындысы бойынша сыбайлас жемқорлықтың расталған фактілері анықталған жоқ. Расталған сәйкессіздіктер/бұзушылықтар фактілері бойынша тиісті шаралар қабылданды. Өтініштердің құпиялылығы мен анонимділігіне кепілдік беріледі.

Антимонополиялық мінез-құлық және адал бәсекелестік

GRI 206-1

«Самұрық‑Энерго» АҚ өз қызметін адал бәсекелестік қағидаттарына сәйкес жүзеге асырады, «Табиғи монополиялар туралы» ҚР Заңы талаптарының сақталуын қамтамасыз етеді, сондай‑ақ «Самұрық‑Энерго» АҚ‑ның Мінез-құлық кодексін басшылыққа алады және корпоративтік басқарудың үздік халықаралық тәжірибелеріне сүйенеді.

Антимонополиялық талаптарды сақтау Компания үшін ішкі бақылау, тәуекелдерді басқару және іскерлік этика жүйесінің ажырамас бөлігі болып табылады. Компания баға бойынша келісімдер жасау, үстем жағдайды теріс пайдалану және бәсекелестікті шектеудің өзге де нысандары сияқты бәсекеге қарсы тәжірибелерге нөлдік төзімділік саясатын ұстанады.

Компанияда антимонополиялық қызметті басқару тәуекелдерді басқару және комплаенс-бақылау жүйесі шеңберінде жүзеге асырылады, ол Компанияның Мінез-құлық кодексіне, «Самұрық‑Энерго» АҚ комплаенс тәуекелдерін басқару саясатына және тәуекелдерді басқару саясатына сәйкес іске асырылады.

Басқарудың негізгі бағыттары мыналарды қамтиды

Реттеушілік және құқықтық тәуекелдерді басқару

Заңнама мен нормативтік-құқықтық актілер талаптарын сақтамау тәуекеліне арналған кросс-функционалдық тәуекел (48-П-СЭ) мыналарды қамтиды

  • антимонополиялық заңнама талаптарын ішкі нормативтік құжаттар мен операциялық процестерге интеграциялау
  • мәмілелерді, инвестициялық жобалар мен бастамаларды бәсекелестік талаптарына сәйкестігі бойынша міндетті құқықтық және комплаенс-сараптамадан өткізу
  • заңнамадағы өзгерістерді және құқық қолдану тәжірибесін тұрақты мониторингтеу
  • уәкілетті мемлекеттік органдармен жүйелі өзара іс-қимыл.

Компания комплаенс тәуекелдерін (33-П-СЭ) ескереді

Бұл Қазақстан Республикасының заңнамасы, ішкі нормативтік құжаттар және іскерлік әдеп нормалары талаптарының бұзылуының алдын алуға, сондай-ақ сот талқылаулары мен санкциялар қаупін төмендетуге бағытталған құралдардың бірі болып табылады. Негізгі факторларға мыналар жатады адал емес немесе санкциялық контрагенттермен өзара іс-қимыл үшінші тұлғалардың заңсыз әрекеттерге тарту тәуекелдері санкциялар мен басқа да реттеушілік шектеулерді қолдану қызметкерлердің адал емес әрекеттері комплаенс мәдениетінің жеткіліксіз дамуы сыбайлас жемқорлыққа қарсы талаптардың бұзылуы өтініштерді уақтылы қарамау бақылау рәсімдерінің және контрагенттерге due diligence жүргізудің жеткіліксіздігі. Осы тәуекелдерді басқару Компанияның комплаенс және тәуекелдерді басқару жүйелері шеңберінде жүзеге асырылады.

Сатып алу қызметінің тәуекелдерін басқару (28-О-СЭ)

Сатып алу рәсімдері аясында ашықтық пен бәсекелестікті қамтамасыз етуге бағытталған тетіктер іске асырылады, оның ішінде

  • бекітілген қағидаларға сәйкес жеткізушілерді таңдаудың стандартталған рәсімдері
  • бәсекелестікті шектеу мен мүдделер қақтығысының алдын алу бойынша бақылау
  • сатып алу шешімдерінің бәсекелестік ортаға ықтимал әсерін бағалау.

Табиғи монополия субъектілерінің тариф белгілеу тәуекелдерін басқару (24/1-ФСЭ)

Табиғи монополия жағдайында жұмыс істейтін еншілес ұйымдарға қатысты Компания

  • тарифтерді қалыптастыру кезінде реттеуші органдар талаптарының сақталуын бақылауды
  • тарифтік саясаттың негізділігін мониторингтеуді
  • инфрақұрылым мен қызметтерге кемсітушіліксіз қол жеткізу қағидаттарының сақталуын қамтамасыз етеді.

Репутациялық тәуекелдерді басқару (1-С-СЭ)

Компания антимонополиялық бұзушылықтардың іскерлік бедел мен мүдделі тараптардың сеніміне ықтимал әсерін ескере отырып, мыналарды қамтамасыз етеді

  • ішкі бақылау және бұзушылықтарды анықтау тетіктерінің жұмыс істеуі
  • кері байланыс арналары арқылы келіп түскен өтініштер мен сигналдарды қарау
  • ықтимал инциденттерге жедел әрекет ету.

Электр энергиясының реттелетін нарықтарындағы қызметке ерекше назар аударылады, онда Компания әлеуметтік міндеттемелерді орындау мен нарықтық бәсекелестік қағидаттарын сақтау арасындағы теңгерімді қамтамасыз етеді.

Антимонополиялық тәуекелдердің алдын алу мақсатында Компанияда мыналар қолданылады

  1. Мінез-құлық кодексі, онда этикалық мінез-құлық қағидаттары, оның ішінде бәсекеге қарсы келісімдердің және Қазақстан Республикасының заңнамасын бұзудың өзге де түрлеріне жол бермеу талаптары бекітілген
  2. ішкі бақылау тетіктері, олар заңнама талаптарын, ішкі нормативтік құжаттарды және іскерлік әдеп нормаларын бұзушылықтарды анықтауды, алдын алуды және оларға әрекет етуді қамтамасыз етеді
  3. мәмілелер мен әріптестіктерді келісу рәсімдері, олар бәсекелестік ортаға ықтимал әсерін құқықтық бағалауды қамтиды
  4. «Самұрық‑Қазына» АҚ тобының сатып алу рәсімдері, олар жеткізушілер үшін ашықтықты, бәсекелестікті және тең қолжетімділікті қамтамасыз етуге бағытталған.

2025 жылы Компаниялар тобының қатысуымен антимонополиялық мінез-құлыққа байланысты «А» санатына жататын 2A жағдай тіркелді.

2025–2026 жылдары «АлЭС» АҚ сот тәртібімен Қазақстан Республикасының Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігінің Алматы қаласы бойынша департаментінің ұйғарымы мен бұйрығына дау келтірді. Бұл құжаттар «АлЭС» АҚ-ның әрекеттерін антимонополиялық заңнаманы бұзу ретінде бағалауға байланысты болды, атап айтқанда контрагентке электр энергиясын әртүрлі станциялардан белгілі бір пропорцияда сатып алуды таңуға қатысты, бұл агенттік департаментінің пікірінше экономикалық тұрғыдан негізсіз шығындарға алып келген. Бірінші және апелляциялық сот инстанциялары «АлЭС» АҚ талап арыздарын қанағаттандырудан бас тартты.

Сонымен қатар, 2025 жылы Қазақстан Республикасының Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігінің Павлодар облысы бойынша департаменті «Богатырь Көмір» ЖШС бағасын монополиялық жоғары деп таныды. «Богатырь Көмір» ЖШС мемлекеттік органның бұйрығына шағым жасап, сот органдарына жүгінді. Павлодар облыстық сотының 2026 жылғы 31 наурыздағы қаулысымен «Богатырь Көмір» ЖШС талаптары қанағаттандырылды.

Аталған жағдайларды қарау нәтижелері бойынша Компания болашақта осындай жағдайлардың алдын алуға бағытталған жүйелі шараларды, оның ішінде ішкі рәсімдерді өзектендіруді және Қазақстан Республикасының заңнамасын және іскерлік әдеп нормаларын сақтау бойынша ішкі бақылауды күшейтуді іске асыруды жоспарлап отыр.

Омбудсмен және қызметкерлердің құқықтарын қорғау

GRI 2-26

Қызметкерлердің құқықтарын қорғау мақсатында Компанияда Омбудсмен лауазымы енгізілген, оның негізгі міндеті корпоративтік қақтығыстарды, мүдделер қақтығысын және заңсыз әрекеттер туралы хабарламаларды алдын алу және реттеуге жәрдемдесу, сондай‑ақ Компанияда корпоративтік құндылықтар мен мәдениетті, кәсіби мінез-құлықтың және іскерлік этиканың жоғары стандарттарын қалыптастыру және дамыту болып табылады. Омбудсмен – тек Директорлар кеңесіне есеп беретін жоғары деңгейдегі тәуелсіз менеджер.

Директорлар кеңесінің шешімімен 2021 жылғы 1 сәуірден бастап «Самұрық‑Энерго» АҚ‑ның, сондай‑ақ оның тоғыз еншілес және тәуелді ұйымының Омбудсмені болып Ақылов Нариман Бекетович тағайындалды.

Омбудсменнің негізгі міндеттері

  • Қызметкерлердің еңбек даулары мен әлеуметтік мәселелерін шешу
  • Іскерлік әдептің сақталуын бақылау
  • Компания имиджін арттыруға ықпал ету
  • Қақтығыстардың алдын алу және оларды реттеу
  • Басшылық пен қызметкерлер арасындағы ашық диалогты қамтамасыз ету
  • Корпоративтік саясаттар мен рәсімдерді жетілдіру бойынша ұсыныстар енгізу
  • Жүйелі проблемалар және оларды шешу жолдары туралы Директорлар кеңесін хабардар ету.

Омбудсменге өтініштер және әрекет ету шаралары

GRI 2-26, 406-1, GRI 12: Coal Sector: 12.19.8

Омбудсмен қызметкерлер мен лауазымды тұлғалардың іскерлік әдеп кодексін, Қазақстан Республикасының заңнамасын және Компанияның ішкі құжаттарын бұзу фактілері туралы хабарлаған кезде олардың анонимділігін қамтамасыз етуге міндетті.

Лауазымды тұлғалар мен қызметкерлер тарапынан болған бұзушылықтар туралы келесі сенім телефондары арқылы хабарлауға болады

  • +7 (7172) 55-30-15
  • +7 (7017) 88-84-16 (WhatsApp)
  • akylov@samruk-energy.kz, ombudsman@samruk-energy.kz

2025 жылы Омбудсмен түрлі байланыс арналары арқылы (топтық электрондық құжат айналымы, «Нысана» жедел желісі, e-otynish, ұялы телефон, WhatsApp мессенджері, электрондық пошта, жазбаша және ауызша өтініштер) 27 ресми өтініш қабылдады.

Негізгі өтініш тақырыптары

  • еңбек заңнамасы мәселелері
  • басшылықтың заңсыз әрекеттеріне шағымдар
  • ұжымдағы қақтығыстар
  • заңсыз жұмыстан босату
  • әділетсіз жаза қолдану және сыйақыдан айыру
  • еңбекақы мен сыйақыға қанағаттанбау.

Қосымша ретінде 120-дан астам адам телефон арқылы кеңес алу үшін жүгінді.

Омбудсмен барлық өтініштерді қарастырып, консультациялар мен ұсынымдар берді, құпиялылық пен анонимділікті қамтамасыз етті. Омбудсмен психолог ретінде, ал кейбір жағдайларда мотиватор және тәлімгер ретінде моральдық және психологиялық қолдау көрсетті. Бірқатар жағдайларда қызметкерлермен жеке кездесулер өткізілген, сондай‑ақ басшылыққа тиісті ұсынымдар берілді.

Ұлттық, жыныстық, нәсілдік немесе діни белгілері бойынша дискриминацияның расталған жағдайлары анықталған жоқ. Қызметкерлердің барлық құқықтары сақталып, дұшпандық немесе кемсітушілік сипаттағы ортаның туындауына жол берілмейді.

Омбудсменнің еншілес және тәуелді ұйымдардағы жұмысы

2025 жылы Омбудсмен Компанияның барлық еншілес және тәуелді ұйымдарына барды. Іссапар барысында

  • «2024 жылға арналған Омбудсменнің атқарылған жұмысы туралы есебі» ұсынылды
  • ең жиі кездесетін өтініштер және оларды сотқа дейін реттеу жолдары қарастырылды
  • «Жұмыс орнындағы әлімжеттілік оны қалай болдырмау керек» және «Қақтығыстардың алдын алу» тақырыптарында ақпараттық-консультациялық сессиялар өткізілді.

Потенциалды қақтығыстардың алдын алу және еншілес және тәуелді ұйымдар қызметкерлерімен проблемалық мәселелерді шешу мақсатында ақпараттық‑түсіндіру әңгімелері жүргізілді. Бұл шаралар әлеуметтік‑еңбек даулары, проблемалар мен қақтығыстарды бірыңғай түсіну және шешуге бағытталды, сондай‑ақ Компанияның ішкі нормативтік құжаттары мен рәсімдерін түсіндіру бойынша тікелей жұмыс жүргізілді. Қалаған қызметкерлер үшін Омбудсмен жеке қабылдаулар өткізді (оның ішінде құпия түрде). Барлық көтерілген мәселелер бойынша түсіндірмелер мен ұсынымдар берілді.

Еншілес және тәуелді ұйымдардың жоғары және орта буын басшыларымен тікелей өзара іс‑қимыл барысында «тыңдай білетін басшы» қағидаты тұрақты түрде жеткізіліп отырады, бұл еңбек ұжымымен жүйелі өзара әрекеттесуді, проблемаларды тіркеуді және оларды шешуді көздейді. Осы қағидаттың арқасында әлеуметтік‑тұрмыстық, санитарлық‑гигиеналық және маусымдық сипаттағы көптеген мәселелер шешілді.

Қызметкерлердің анонимді сауалнамасы

Омбудсмен корпоративтік орталық пен еншілес және тәуелді ұйымдардың қызметкерлері арасында ұжымдағы атмосфераны бағалау және жүйелі мәселелерді анықтау мақсатында тұрақты негізде сауалнама жүргізеді. Сауалнаманың негізгі тақырыптары

  • құрылымдық бөлімшелердегі психологиялық ахуал
  • шешімдерді дербес қабылдау және инновациялық тәсілді қолдану мүмкіндігі
  • ұжымдағы өзара қарым‑қатынас
  • басшылыққа және Компанияның стратегиялық дамуына деген сенім
  • еңбекақы, сыйақылар және әлеуметтік пакетке қанағаттану деңгейі
  • шағымдар мен өтініштер беру тетіктері туралы хабардар болу.

Барлық түскен ұсыныстар мен анықталған проблемалар Омбудсменнің қарауында болады және қажет болған жағдайда еншілес және тәуелді ұйымдардың басшылығымен және «Самұрық‑Энерго» АҚ Басқармасымен талқылауға шығарылады.

Біліктілікті арттыру

2025 жылы «Самұрық‑Энерго» АҚ Омбудсмені адам құқықтары, этика және заманауи құзыреттер салаларындағы негізгі бағыттар бойынша оқудан өтті. Жыл ішінде Біріккен Ұлттар Ұйымының адам құқықтары саласындағы халықаралық құзыреттер бойынша бағдарламасы меңгеріліп, халықаралық сертификат алынды. Қосымша түрде дискриминация мен онлайн-буллингтің алдын алу, әлеуметтік шиеленіс жағдайында корпоративтік омбудсменнің рөлі, жасанды интеллект негіздері, сондай‑ақ корпоративтік омбудсмендерге арналған медиация және келіссөздер жүргізу бойынша курстар өтті.

Өзара ісқимыл және коммуникация

«Самұрық‑Энерго» АҚ Омбудсмені «Самұрық‑Қазына» АҚ портфельдік компаниялары Омбудсмендері кеңесінің жұмысына белсенді қатысып, тәжірибе алмасуды және өзекті әлеуметтік‑еңбек мәселелері бойынша шешімдер әзірлеуді қамтамасыз етті. 2025 жылы Кеңес отырыстары Астана, Алматы қалаларында және Алматы облысында өткізіліп, «Самұрық‑Энерго» АҚ, «KEGOC» АҚ, «Қазатомөнеркәсіп» ҰАК» АҚ және «Қазақстан Темір Жолы» АҚ объектілеріне бару ұйымдастырылды. 2025 жылғы сәуірде Кеңес «Самұрық‑Энерго» АҚ және «KEGOC» АҚ алаңдарында өткізіліп, «Алатау Жарық Компаниясы» АҚ және «Мойнақ СЭС» объектілеріне бару жүзеге асырылды.

Жыл бойы Омбудсмен кәсіподақ және қоғамдық ұйымдармен жүйелі өзара іс‑қимыл жүргізді, оның ішінде жұмыс берушілер мен кәсіподақтармен кездесулер ұйымдастырылды, ұжымдық шарттар талқыланды, еңбек қақтығыстарының алдын алу және ереуіл тәуекелдерін төмендету шаралары қарастырылды, сондай‑ақ энергетика саласындағы заңнамалық бастамалар бойынша диалогқа қатысу қамтамасыз етілді.

Сонымен қатар Компания қызмет ететін өңірлерде жергілікті атқарушы органдармен өзара іс‑қимыл жүргізіліп, әлеуметтік-тұрмыстық, спорттық және мәдени инфрақұрылымды дамытуға және қызметкерлердің өңірлердің дамуына қатысуын арттыруға бағытталған жұмыстар жүзеге асырылды.

2025 жыл қорытындысы бойынша Омбудсменнің ұсынымдары мен ұсыныстары

Еншілес және тәуелді ұйымдарды аралау барысында Омбудсменге қызметкерлер еңбекақыны арттыру туралы өтініштермен жиі жүгінеді, олар азық-түлік тауарларының, тұрғын үйді жалға алу құнының, медициналық қызметтердің және балаларды оқыту шығындарының тұрақты өсуіне сілтеме жасайды. Қазақстан Республикасы Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігінің Ұлттық статистика бюросының ресми деректеріне сәйкес, 2025 жылғы желтоқсан айының қорытындысы бойынша елдегі инфляция деңгейі 12,6%-ды құрады.

Баға өсімі келесі динамикада қалыптасты қаңтар айының қорытындысы бойынша 8,9%-дан желтоқсан айының қорытындысы бойынша 12,6%-ға дейін өсті.

Нәтижесінде азық-түлік тауарлары 13,5%-ға, азық-түлікке жатпайтын тауарлар 11%-ға, ақылы қызметтер 12,9%-ға қымбаттады тұрғын үйді жалға алу бағасы 13,5%-ға, білім беру қызметтері 18%-ға, медициналық және стоматологиялық қызметтер 13,4%-дан 19%-ға дейін өсті.

Омбудсменнің ұсынымдары

Жұмысшыларды әлеуметтік қолдау және ынталандыру бойынша

  • Еңбекақыны инфляция деңгейі мен өмір сүру құнының өсуіне сәйкес арттыру мүмкіндігін қарастыру
  • Барлық ұлттық және корпоративтік мерекелерге орай сыйақы төлеу мүмкіндігін қарастыру
  • Қиын өмірлік жағдайға тап болған қызметкерлерге (емделу, асыраушыдан немесе мүліктен айырылу және т.б.) материалдық көмек көрсету бағдарламасын әзірлеу

Еңбек қақтығыстары тәуекелдерін төмендету және кадрлық әлеуетті дамыту бойынша

  • Басшыларға медиация негіздері мен жанжалдардың алдын алу бойынша тұрақты түрде оқыту жүргізу
  • Компанияда қалыптасқан «Кадрлық резерв» және «Жас таланттар пулы» тізімдерін ұстану.

Корпоративтік мәдениет және коммуникациялар бойынша

  • Ішкі коммуникацияларды күшейту – басшылықтың еңбек ұжымдарымен және кәсіподақтармен тұрақты кездесулерін өткізу
  • қызметкерлерді ерекше еңбегі үшін ынталандыру (сыйақылар, грамоталар, алғыс хаттар, санаторийге жолдамалар және т.б.)

Сәйкестікті қамтамасыз ету жүйесін дамыту басымдықтары

2026 жылы «Комплаенс» қызметінің жұмысы келесі бағыттарға бағытталатын болады

  • комплаенс тәуекелдерін басқару жүйесін дамыту
  • Компанияның ішкі нормативтік құжаттарын жетілдіру
  • қызметкерлерді оқыту бағдарламаларын кеңейту
  • бұзушылықтарды анықтау тетіктерін дамыту.