Негізгі мазмұнға өту
Samruk Energy
KZ
ENRU

Қазақстандағы электр энергиясы мен көмір нарығына шолу

Қазақстанның электр энергетикасы Энергетика министрлігі реттейтін Бірыңғай энергия жүйесі шеңберінде жұмыс істейді.

Қазақстанның электр энергиясы және қуат нарығы

ЭНЕРГИЯ ӨНДІРУШІЛІК ҰЙЫМДАР
БАРЛЫҚ ЭӨҰ
Жаңартуды қажет етпейтін,атқарушы ЭӨҰ
Жаңартудықажет ететін,атқарушы ЭӨҰ
ТендербойыншаенгізілгенЖаңа ЭӨҰ
ЭЛЕКТР ЭНЕРГИЯСЫНБІРЫҢҒАЙ САТЫП АЛУШЫ
Қысқамерзімдіқуат нарығы
ЖЭО технологи-ялық минимумынсатып алу
ҰЗАҚ МЕРЗІМДІҚУАТ НАРЫҒЫ
1. ЖЭК
2. Инвест келісім-дер
3. ЖЭО
4. ОС
1 жылға орталық-тандырылған сауда
Шекті мөлшер-леме бойыншасатып алу (орта-лықтан. сауда-дан тыс)
Инвестициялықкелісімдер(орталықтан.саудадан тыс)
Ұзақ мерзімдікелісімдер(орталықтан.саудадан тыс)
аукцион бағасы
бірыңғайшекті тариф
келісімдер ментендерлердің бағасы
келісімбағалары
заңға сәйкесбағалар
ҚУАТТЫҢ ЖАЛҒЫЗ САТЫП АЛУШЫСЫ
ТҰТЫНУШЫЛАР

Электр энергиясының теңгерімі

2025 жылы БЭЖ-де электр энергиясын өндіру негізінен көмірмен жұмыс істейтін жылу электр станцияларымен (ЖЭС) жүзеге асырылды – 75%.

2025 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша Қазақстан Республикасы электр станцияларының белгіленген қуаты – 26 791,8 МВт, қолда бар қуаты – 22 735,8 МВт.

Жүйелік оператордың деректері бойынша, 2025 жылғы қаңтар–желтоқсан аралығында ҚР электр станциялары 123 110,9 млн кВт*сағ. электр энергиясын өндірді, бұл 2024 жылдың ұқсас кезеңімен салыстырғанда 5 195,5 млн кВт*сағатқа немесе 4,41%-ға артық.

2025 жылғы қаңтар–желтоқсан кезеңінде 2024 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда Ақмола, Ақтөбе, Атырау, Жамбыл, Жетісу, Қарағанды, Қызылорда, Павлодар, Солтүстік Қазақстан және Ұлытау облыстарында электр энергиясын өндіру елеулі түрде артты.

Сонымен бірге Алматы, Абай, Шығыс Қазақстан, Батыс Қазақстан, Қостанай, Маңғыстау және Түркістан облыстарында электр энергиясын өндірудің төмендеуі байқалды.

Жүйелік оператордың мәліметтері бойынша, 2025 жылғы қаңтардан желтоқсанға дейінгі кезеңде 2024 жылдың ұқсас кезеңімен салыстырғанда Қазақстан Республикасында электр энергиясын тұтыну 4 611 млн кВт*сағатқанемесе 3,8%-ға өсті. Атап айтқанда, республиканың батыс, оңтүстік және солтүстік аймақтарында тұтыну сәйкесінше 13,2%, 8% және 0,3%-ға артты.

2025 жылғы қаңтар–желтоқсан айларында энергия холдингтері мен ірі электр энергиясын өндіруші ұйымдардың электр энергиясын өндіру көлемі 51 910,2 млн кВт*сағ.құрады, бұл 2024 жылдың ұқсас кезеңімен (50 569,8 млн кВт*сағ. салыстырғанда 1 340,4 млн кВт*сағатқаартық. Олардың жалпы өндіріс көлеміндегі жиынтық үлесі 42,2%-ды құрады.

2025 жылғы қаңтар–желтоқсан кезеңінде «Самұрық-Энерго» АҚ-ның энергия өндіруші ұйымдарының электр энергиясын өндіру көлемі 40 436,3 млн кВт*сағ.құрады. 2024 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда электр энергиясын өндірудің өсімі 39 772,3 млн кВт*сағ.немесе 2%-ды құрады.

Қазақстан Республикасында электр энергиясын өндіру

112,822023117,922024123,112025

Қазақстан Республикасында электр энергиясын тұтыну

115,0720231202024124,612025

Қазақстан Республикасының 
Бірыңғай электр энергетикалық жүйесі

Өндіріс123,1 млрд. кВтсағ
Тұтыну124,6 млрд. кВтсағ
Қазақстан Республикасының БЭЖ шартты түрде үш аймаққа бөлінген – Солтүстік, Оңтүстік және Батыс.
Қазақстанның Солтүстік, Оңтүстік және Батыс энергетикалық аймақтары
Ресей 
Сальдо ағыны 0,5 (млрд кВтч)
Батыс аймақ
Өндіріс 17,9 млрд. кВтсағТұтыну 18,4 млрд. кВтсағ
Ресей 
Сальдо ағыны 
1,97 (млрд кВтч)
Солтүстік аймақ
Өндіріс 88,9 млрд. кВтсағТұтыну 75,5 млрд. кВтсағ
Оңтүстік аймақ
Өндіріс 16,2 млрд. кВтсағТұтыну 30,6 млрд. кВтсағ
Сальдо ағыны 15,4 млрд. кВтсағ
Сальдо ағыны 
0,98 (млрд кВтч)
Орталық Азия

Электр энергиясын өндіру көлемі, млрд кВТ*сағ

Қазақстан

ЖЭС91,6
ГТЭС13,45
СЭС10,49
ЖелЭС5,4
КЭС2,1
БГҚ0,002

Солтүстік аймақ

ЖЭС74,7
ГТЭС3,2
СЭС7,0
ЖелЭС3,3
КЭС0,6
БГҚ0,002

Оңтүстік аймақ

ЖЭС9,4
ГТЭС0,4
СЭС3,5
ЖелЭС1,6
КЭС1,4

Батыс аймақ

ЖЭС7,5
ГТЭС9,8
ЖелЭС0,5
КЭС0,016

«Самұрық-Энерго» АҚ-ның Қазақстан электр энергиясы нарығындағы орны

Электр энергиясын өндіру

Компанияның 2025 жылы ҚР бойынша электр энергиясын жалпы өндірудегі үлесі 32,8%-ды құрады, бұл 2024 жылмен салыстырғанда 1,7%-ға төмен.

2025 жылғы электр энергиясы нарығындағы өндіруші компаниялардың үлесі, %

2025 жылғы электр энергиясы нарығындағы өндіруші компаниялардың үлесі, %
67,2% 32,8% СЭ үлесі 27,3%(СЭС, ЖЭС) 5,5%(СЭС, ЖелЭС, КЭС)

Қазақстан Республикасындағы электр энергиясын өндірушілер

Қазақстан Республикасындағы электр энергиясын өндірушілер
33%15%5%3%5%5%3%31%
«Самұрық‑Энерго» АҚERG«ОАЭК» АҚ«Қазцинк» ЖШС«Қазақмыс Энерджи» ЖШС«ККС» ЖШС«Жамбыл МАЭС» АҚБасқалары

Қазақстандағы электр энергиясын өндіру көлемі, млрд кВт сағ

Қазақстан Республикасындағы электр энергиясын өндірушілер 2023 2024 2025
«Самұрық-Энерго» АҚ35,3339,7740,44
ERG19,1618,8718,68
«Орталық Азия электр энергетикалық корпорациясы» АҚ5,595,755,78
«Қазцинк» ЖШС2,333,373,28
«Қазақмыс Энерджи» ЖШС5,85,356,04
«ККС» ЖШС6,16,25,76
«Жамбыл МАЭС» АҚ3,073,444,22

2025 жылы Қазақстан Республикасының электр энергетикасы нарығындағы «Самұрық-Энерго» АҚ-ның негізгі бәсекелестік артықшылықтары мыналарды қамтиды

  • Салыстырмалы түрде төмен өзіндік құны бар энергетикалық көмірдің елеулі қорларының болуы
  • Сала бойынша тозу деңгейі салыстырмалы түрде қалыпты жағдайдағы генерациялаушы қуаттардың айтарлықтай көлемі
  • Мемлекеттік қолдау, сондай-ақ «Самұрық-Қазына» АҚ тарапынан көрсетілетін қолдау.

ЖЭС, ЖЭО-ларда электр энергиясын өндіру көлемі, млн кВт сағ

Көрсеткіш20242025
ЕКІБАСТҰЗ МАЭС-122 54424 573
ЕКІБАСТҰЗ МАЭС-26 0455 246
АлЭС (ЖЭО-1, -2, -3)3 7243 830

СЭС, ЖЭС, КЭС бойынша электр энергиясын өндіру көлемдері, млн кВт*сағ.

1070,6
979
1280,4
1120,2
192,2
171
583,4
436
1891,2
1827,4
2056,7
1871,5
137,3
149,3
21
21,1
227,3
211,6
Мойнақ СЭС
Қапшағай СЭС
Каскад ГЭС
Шар ГЭС
Өскемен СЭС
ШСЭС
БЖЭС
Samruk-Green Energy
Энергия Семиречья
2024 2025
СЭС, ЖЭС, КЭС бойынша электр энергиясын өндіру көлемдері, млн кВт*сағ.

2025 жылдағы электр энергиясын өндіру көлемі 40 436 млн кВт*сағ. құрады, бұл өткен жылмен салыстырғанда 1,7%-ға немесе 664 млн кВт*сағатқажоғары. Негізгі өсім «Екібастұз МАЭС‑1» ЖШС бойынша электр энергиясын Бірыңғай сатып алушыға сату көлемінің ұлғаюына байланысты 2 029 млн кВт*сағатқа (9%-ға) артумен қамтамасыз етілді, ал «Шардара СЭС» АҚ бойынша өндіріс көлемі 147 млн кВт*сағатқа (25,3%-ға), «Мойнақ СЭС» АҚ бойынша 92 млн кВт*сағатқа (8,6%-ға), «Өскемен СЭС» ЖШС («АЭС Өскемен СЭС») бойынша 63,8 млн кВт*сағатқа (3,4%-ға), «Шүлбі СЭС» ЖШС («Шүлбі СЭС») бойынша 185 млн кВт*сағатқа (9%-ға) су бассейндеріндегі су деңгейінің төмендеуіне байланысты қысқарды, сондай-ақ «Екібастұз МАЭС‑2 станциясы» АҚ бойынша жабдықтардың істен шығуына байланысты 799 млн кВт*сағатқа (13,2%-ға) төмендеді.

Болашақ кезеңге болжам

2026 жылы электр энергиясын өндіру көлемі 2025 жылғы деңгейге ұқсас деңгейде сақталады деп болжануда.

Жылу энергиясын босату

2025 жылы жылу энергиясын босату көлемі 7 212 мың Гкал құрады. Өткен жылдың ұқсас кезеңімен салыстырғанда өсім 8%-ды құрады, өсім негізінен 2024 жылы «Energy Solutions Center» ЖШС (Екібастұз ЖЭО) бойынша СБШ күшіне енген сәттен бастап тек 5 айлық көлемнің есепке алынуымен байланысты.

Жылу энергиясын өндіру көлемдерінің өзгеру динамикасы, мың Гкал

МАЭС-1
122
136
МАЭС-2
76
76
ESC
1 366
672
АЛЭС
5 649
5 776
2025 2024
Жылу энергиясын өндіру көлемдерінің өзгеру динамикасы, мың Гкал

Болашақ кезеңге болжам

2026 жылға жылу энергиясын өндіру көлемі 2025 жылғы нақты көрсеткішпен салыстырғанда 2%-ға ұлғаяды деп болжануда, бұл «Energy Solutions Center» ЖШС (Екібастұз ЖЭО) тұтынушылары санының артуына байланысты жылу жүктемесінің өсімімен түсіндіріледі.

Электр энергиясын беру

2025 жылы «Алатау Жарық Компаниясы» АҚ желілері арқылы электр энергиясын беру көлемі 9 947 млн кВт*сағ. құрады, бұл 2024 жылғы нақты көрсеткіштен 7%-ға немесе 688 млн кВт*сағатқа жоғары. Бұл өсім Алматы өңірінде тұтыну көлемінің артуы нәтижесінде қалыптасты.

Электр энергиясын беру көлемдері (млн кВт сағ ) және желілердегі шығындар (%)

9 259
9 947
10,72%
10,33%
2024
2025
Электр энергиясын беру көлемдері (млн

Болашақ кезеңге болжам

2026 жылы электр энергиясын беру және тарату көлемдері 2025 жылғы нақты көрсеткішпен салыстырғанда 2%-ға ұлғаяды деп күтілуде, бұл Алматы өңіріндегі тұтыну болжамының өсуіне байланысты.

Желілердегі технологиялық шығындарды төмендету

2025 жылға арналған «АЖК» АҚ технологиялық шығындарының жоспарлы деңгейі енгізілген түзетулерді ескере отырып 10,70% мөлшерінде белгіленді, бұл Компанияның 2024–2033 жылдарға арналған даму стратегиясында бекітілген 11,23% көрсеткішінен төмен. 2025 жылдың қорытындысы бойынша нақты деңгей 10,33%-ды құрады, бұл жоспарлы мәннен төмен.

Желілердегі технологиялық шығындарды төмендету мақсатында «АЖК» АҚ-да жабдықтардың жұмыс режимдерін оңтайландыруға және электр желілерінің тиімділігін арттыруға бағытталған ұйымдастырушылық-техникалық іс-шаралар кешені іске асырылуда, оның ішінде

  • трансформаторлардың жұмыс режимдерін оңтайландыру, оның ішінде жүктеме аз болған кезде оларды ажырату
  • жүктемесі маусымдық сипатқа ие қосалқы станциялардағы (35/220 кВ) трансформаторларды ең төменгі тұтыну кезеңдерінде ажырату
  • қосалқы станциялардың меншікті қажетіне электр энергиясы шығынын төмендету
  • артық жүктелген электр беру желілеріндегі сымдарды ауыстыру
  • артық жүктелген трансформаторларды ауыстыру және қосымша трансформаторлық қуаттарды пайдалануға енгізу.

Электр желілеріндегі технологиялық шығындарды (ТШ) есептеу формуласы

Желілердегі электр энергиясының шығындары желіге босатылған электр энергиясы мен пайдалы босату (нақты тұтынылған электр энергиясы) арасындағы айырма ретінде айқындалады
шығындар = (Босату − Пайдалы босату) / Босату × 100%

Электр энергиясын өткізу

Есепті кезеңде энергиямен жабдықтаушы ұйымның электр энергиясын өткізудің жалпы көлемі 9 816 млн кВтсағ құрады, бұл 2024 жылдың ұқсас кезеңімен салыстырғанда 12%-ға жоғары. Өсім «Алатау Жарық Компаниясы» АҚ-ның «Энергосбыт» филиалы қызмет көрсету аймағында электр энергиясын тұтыну көлемінің ұлғаюына байланысты.

Атауы 2024 ж. нақты 2025 ж. нақты Ауытқу %
«Алатау Жарық Компаниясы» АҚ филиалы – Энергосбыт
Тұтынушылар саны, оның ішінде 987 583 1 021 593 34 010 103%
  • Халық
 943 134 974 542 31 408 103%
  • заңды тұлғалар
 44 449 47 051 2 602 106%
Өткізу көлемі, млн кВт сағ 8 737 9 816 1 080 112%

Болашақ кезеңге болжам

2026 жылға арналған болжам бойынша электр энергиясын өткізу көлемі 2025 жылғы нақты деңгеймен салыстырғанда 2%-ға ұлғаяды, бұл «Алатау Жарық Компаниясы» АҚ-ның «Энергосбыт» филиалы қызмет көрсету аймағында электр энергиясын тұтыну көлемінің болжамды

Көрсеткіштер 2024 2025
Электрмен жабдықтау жүйесінде тұтынушыларды ажырату саны (SA(i), бірлік) 2 577 065 2 602 962
Ажыратулардың ұзақтығы, t, сағ 4 827,47 4 827,47
Электрмен жабдықтаудағы үзілістердің жалпы ұзақтығы, (Ca(i)×t), сағ 3 149 424,20 3 130 226,16
Электрмен жабдықтау жүйесіндегі тұтынушылардың жалпы саны (Cs), бірлік 987 610 1 021 604
Бір тұтынушыға шаққандағы ажыратулардың орташа саны (SAIFI), бірлік 2,61 2,55
Бір тұтынушыға шаққандағы ажыратулардың орташа ұзақтығы (SAIDI), сағ 3,19 3,06

2025 жылдың қорытындысы бойынша электрмен жабдықтаудың сенімділік көрсеткіштерінің жақсаруы байқалады. Бір тұтынушыға шаққандағы ажыратулардың орташа саны (SAIFI) 2,61-ден 2,55-ке дейін төмендеді, ал бір тұтынушыға шаққандағы ажыратулардың орташа ұзақтығы (SAIDI) 3,19-дан 3,06-ға дейін қысқарды.

Тұтынушылар санының жыл сайынғы өсуіне қарамастан, «АЖК» АҚ-да сенімділік көрсеткіштерінің тұрақты оң динамикасы сақталып отыр ажыратулар жиілігі төмендеуде және олардың орташа ұзақтығы қысқаруда. Қол жеткізілген нәтижелер технологиялық бұзушылықтар санын және оларды жою уақытын қысқартуға бағытталған іс-шаралар кешенін жүйелі түрде іске асырудың нәтижесі болып табылады, оның ішінде

  • электр желілерін жаңғырту және қайта құру (тозған жабдықтарды ауыстыру, электр беру желілерін жаңарту)
  • күрделі және ағымдағы жөндеулер кестелерін орындау
  • автоматтандыру және диспетчерлік басқару жүйелерін енгізу (SCADA, АСКУЭ)

Қазақстан Республикасында жаңартылатын энергия көздерін дамыту

ҚР Энергетика министрлігінің деректеріне сәйкес, 2026 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша Қазақстанда жалпы қуаты шамамен 3 537 МВт болатын 162 ЖЭК нысаны пайдаланылуда, олар елдегі электр энергиясы өндірісінің жалпы көлемінің 7%-ын қамтамасыз етеді. Есепті кезеңде күн және жел электр станциялары, сондай-ақ шағын СЭС арқылы электр энергиясын өндіру көлемінің өсуі байқалды. Жалпы алғанда, 2025 жылы ЖЭК нысандары (КЭС, ЖЭС, БГС, шағын СЭС) 8,6 млрд кВт*сағ.электр энергиясын өндірді, бұл 2024 жылмен салыстырғанда 13,7%-ға артық.

Қазақстанның электр энергиясы нарығындағы ЖЭК арқылы электр энергиясын өндіру үлесі, %
62023
6,42024
72025

2025 жылы Қазақстанда жиынтық қуаты 505 МВт болатын ЖЭК-тің тоғыз жаңа нысаны пайдалануға берілді. 2014 жылы ЖЭК нысандарының белгіленген қуаты 177,52 МВт болса, 2025 жылы бұл көрсеткіш 3 537 МВт-тан асты.

«Самұрық-Энерго» АҚ компаниялар тобы кәсіпорындарында 2025 жылы ЖЭК нысандары (күн және жел электр станциялары, сондай-ақ шағын СЭС) арқылы электр энергиясын өндіру 4,4%-ға төмендеді. 2025 жылғы қаңтар–желтоқсан аралығында «Самұрық-Энерго» АҚ тобының ЖЭК нысандарының электр энергиясын өндіруі 553 млн кВт*сағ құрады, бұл Қазақстандағы ЖЭК арқылы өндірілген электр энергиясының жалпы көлемінің 6,4%-ына сәйкес келеді.

Қазақстандағы «Самұрық-Энерго» АҚ-ның ЖЭК арқылы электр энергиясын өндіру үлесі, %
8,32023
7,72024
6,42025

«Самұрық-Энерго» АҚ-ның ЖЭК нысандарында электр энергиясын өндіруі, млн кВт сағ

«Самұрық-Энерго» АҚ компаниялар тобы Орнатылған қуат, МВт 2024 2025
«АлЭС» АҚ, шағын СЭС каскады43,7192,2171,0
«Samruk-Green Energy» ЖШС, СЭС3,45,25,56
«Samruk-Green Energy» ЖШС, Шелек ЖЭС515,7715,53
«Бірінші жел электр станциясы» ЖШС, ЖЭС45137,3149,3
«Энергия Семиречья» ЖШС, Шелек ЖЭС60227,3211,6
Барлығы577,8552,9

СЭС, ЖЭС, КЭС бойынша электр энергиясын өндіру көлемдері, млн кВт сағ

Көрсеткіш20242025
Мойнақ СЭС1 071979
Қапшағай СЭС1 2801120
Алматы СЭС каскады192171
Шардара СЭС583436
Өскемен СЭС1 8911827
Шүлбі СЭС2 0571871,5
БЖЭС (жел электр станциясы)137149
Samruk-Green Energy ЖШС2121
«Энергия Семиречья» ЖШС227212

Қуат нарығы

Қазақстанда электр энергиясы нарығымен қатар 2019 жылы енгізілген электр қуаты нарығы да жұмыс істейді. Оның негізгі мақсаты – қолданыстағы генерациялаушы қуаттарды сақтау және жаңа қуаттарды құру үшін инвестициялар тарту, сондай-ақ электр энергиясына сұраныс пен ұсыныс арасындағы теңгерімді қамтамасыз ету. Сонымен қатар, бұл тетік жаңартылатын энергия көздерін дамытуға және энергетикалық жүйенің жұмыс істеу тиімділігін арттыруға ықпал етеді.

2025 жылы Қазақстан Республикасының заңнамасына электр қуатының дайын күйін ұстап тұру қызметін қосымша іске асыру мүмкіндігін көздейтін өзгерістер енгізілді. Тиісті түзетулер 2024 жылғы 1 желтоқсанда қабылданды және тұтынушылардың келісімшарттық қуат көлемдерін ұлғайтуынан Бірыңғай сатып алушы алған қаражат есебінен, сондай-ақ апаттық түрде істен шыққан генерация көлемдерін алмастыру кезінде төмендетуші коэффициенттерді қолдану арқылы қуаттың қосымша көлемін сатуды көздейді.
Аталған тетікті іске асыру нәтижесінде «Екібастұз МАЭС-1» ЖШС 2025 жылы қосымша 5 553 МВт қуатты шамамен 6,5 млрд теңгеге сатты.

2025 жылы электр станциялары «КОРЭМ» АҚ сауда алаңында өткізілетін электр қуаты нарығындағы орталықтандырылған сауда-саттыққа қатысты. 2025 жылғы 19 қарашада өткен сауда-саттық қорытындысы бойынша «Самұрық-Энерго» АҚ тобының электр станциялары айына 1 МВт үшін 1 170 мың теңге бағамен 3 836 МВт қуатты сатты. Атап айтқанда

  • «МАЭС-1» ЖШС – 1 673,5 МВт
  • «ЕКІБАСТҰЗ 2-МАЭС СТАНЦИЯСЫ-2» АҚ – 887 МВт
  • «АлЭС» АҚ – 486 МВт
  • «Өскемен СЭС» АЭС ЖШС – 330 МВт
  • «Шүлбі СЭС» АЭС ЖШС – 459 Мвт

Қолданыстағы заңнамаға сәйкес 2022 жылы «Мойнақ СЭС» АҚ мен «Шардара СЭС» АҚ үшін жеке қуат тарифтері белгіленді. «Шардара СЭС» АҚ үшін қуат көлемі 61 МВт, ал «Мойнақ СЭС» АҚ үшін – 298 МВт. Бұл тарифтер Мойнақ СЭС құрылысын қаржыландыру үшін тартылған қарыз қаражаттарын өтеуді және Шардара СЭС жабдықтарын жаңғыртуды қамтамасыз етуге бағытталған.

2025 жылдың қорытындысы бойынша «Самұрық-Энерго» АҚ-ның электр энергиясын өткізуінің жалпы көлемі рекордтық деңгейге – 38,5 млрд кВт*сағ -қа жетті.

Қазақстанның көмір нарығы

Қазақстандағы энергетикалық көмір нарығы фрагменттелген сипатқа ие. Негізгі ірі ойыншылар «Богатырь Көмір» ЖШС («Самұрық-Энерго» АҚ және «РУСАЛ» ОК), «ЕЭК» АҚ және «Шұбаркөл Көмір» АҚ («ERG»), «Қазақмыс корпорациясы» ЖШС, «Қаражыра» АҚ, «Ангренсор Энерго» ЖШС.

Ұлттық статистика бюросының мәліметтері бойынша, 2025 жылғы қаңтар–желтоқсан аралығында Қазақстанның көмір өндіруші кәсіпорындары 115,91 млн тонна тас көмір өндірді, бұл 2024 жылдың ұқсас кезеңімен салыстырғанда 6,9%-ға аз.

Көмір өндіру көлемі, млн тонна

Көрсеткіштер 2023 2024 2025 Δ, 2025/2024, %
Павлодар облысы 69,48 67,01 69,57 3,7%
Қарағанды облысы 33,58 32,36 37,27 13,2%
Шығыс Қазақстан облысы 7,99 20,00 16,63 -20,3%
Барлығы 112,74 108,46 115,91 6,43%

Қазақстан Республикасында көмірді өткізу схемасы

Көмір өндірушікомпаниялар
Тікелей келісім-шарттар бойынша ірітұтынушыларға көмір сату (электр станциялары,өнеркәсіптік кәсіпорындар, экспорт)
Тауар биржасы
Көтерме және бөлшектұтынушылар

Есепті кезеңнің қорытындысы бойынша «Богатырь Көмір» ЖШС 45,25 млн тонна көмір өндірді, бұл 2024 жылмен салыстырғанда 6%-ға аз. Бұл ретте 2025 жылғы қорытынды бойынша компанияның үлесі Қазақстан Республикасының жалпы көмір өндіру көлемінің 39%-ын және Екібастұз көмір бассейнінде (Павлодар облысы) өндірілетін көмір көлемінің 65%-ын құрады.

2025 жылы «Богатырь Көмір» ЖШС өткізген көмір көлемі 44,35 млн тоннаны құрады.

2025 жылғы аршу коэффициенті 0,96 м³/тоннаны құрады, 2024 жылы – 0,94 м³/тонна.

45,25 млн тонна көмір өндірді

2025 жылы «Богатырь Көмір» ЖШС көмір өндіруші компаниясы

«Богатырь Көмір» ЖШС көмірді өткізуі

42 997 9 317 33 680 2024 3% 2% 44 354 9 953 34 402 2025
Экспорт ішкі нарық

Болашақ кезеңге болжам

2026 жылға арналған болжам бойынша көмірді өткізу көлемі 2025 жылғы нақты көрсеткішпен салыстырғанда 805 мың тоннаға немесе 2%-ға ұлғаяды. Өсім энергия өндіруші ұйымдар тарапынан сұраныстың артуымен негізделеді.

Көмірдің ірі тұтынушылары қатарында – «Богатырь Көмір» ЖШС, сондай-ақ Астана, Алматы, Қарағанды, Петропавл, Павлодар, Степногорск қалаларының энергожүйелері, Екібастұз МАЭС-1 және МАЭС-2 бар. Көмірді сатып алушылар, оның ішінде электр станциялары, көмірді Екібастұз станциясынан («Богатырь Көмір» ЖШС) жеткізу пунктіне дейін тасымалдауды өз бетінше ұйымдастырып, төлем жасаған. Тасымалдау шарттары вагон иелерін (операторларын) тартатын экспедиторлармен жасалған.

Ауылдық жерлерде орналасқан шағын қазандықтар үшін Екібастұз көмірі паспорттық (стандартты) отын болып табылады. Биржалық мәмілелер қорытындысы бойынша коммуналдық-тұрмыстық көмірді жөнелту теміржол және автомобиль көлігі арқылы жүзеге асырылды.

Тұтынушыларға көмірді өткізу көлемі, млн тонна

Облыс202320242025
«АлЭС» АҚ3,163,212,92
«Қарағанда Энергоцентр» ЖШС2,562,572,19
«Астана-Энергия» АҚ3,653,633,66
«Павлодарэнерго» АҚ, ЖЭО-2, 32,903,073,02
«Степногорск ЖЭО» ЖШС0,710,700,81
«ЕКІБАСТҰЗ МАЭС-1» ЖШС13,3913,2814,79
«ЕКІБАСТҰЗ МАЭС-2 станциясы» АҚ3,593,653,60
«Nova Novatis Ltd.» ЖШҚ, Қара МАЭС-1 («Bassel Group LLS» ЖШС)0,460,330,13
«СевКазЭнерго» АҚ2,112,172,33
«Energy Solutions Center» ЖШС («Екібастұзтеплоэнерго» ЖШС)0,450,540,50
ШЖҚ «Көкшетау Жылу» МКК0,360,320,33
Коммуналдық-тұрмыстық сектор0,170,160,12
Қазақстан Республикасының ішкі нарығына барлығы32,7233,6834,40
Рефтинск МАЭС9,779,319,92
«ТГК-11» АҚ, Омбы ЖЭО-5000,03
Ресей Федерациясына экспорт барлығы9,779,319,95

Тарифтік саясат

Табиғи монополиялар, бәсекелі және қоғамдық маңызы бар нарықтар саласында қызмет жүзеге асыратын Топтың еншілес және бірлескен кәсіпорындарының операциялық қызметі Қазақстан Республикасының заңнамасымен, оның ішінде «Электр энергетикасы туралы», «Табиғи монополиялар туралы», «ЖЭК пайдалануды қолдау туралы» заңдарымен және ҚР Кәсіпкерлік кодексімен реттеледі. Тарифтік реттеуді қызмет түріне қарай ҚР Ұлттық экономика министрлігінің Табиғи монополияларды реттеу және бәсекелестікті қорғау комитеті немесе ҚР Энергетика министрлігі жүзеге асырады.

2020 жылы электр энергиясы мен теңгерімдеуге арналған шекті тарифтерді белгілеу кезінде ескерілетін тіркелген пайданы айқындау әдістемесі бекітіліп, 2021 жылы оған өзгерістер енгізілді. Қазақстанның отын-энергетика кешенін 2030 жылға дейін дамыту тұжырымдамасын іске асыру шеңберінде 2019 жылдан бастап қуат нарығы енгізілді, ол энергия өндіруші ұйымдардың инвестициялық жобаларын қуат пен электр энергиясына арналған шекті тарифтер арқылы қаржыландыруды қамтамасыз етеді.

2023 жылғы 1 шілдеден бастап Қазақстан Республикасында электр энергиясының Бірыңғай сатып алушы моделі енгізіліп, электр энергиясының барлық көлемін орталықтандырылған сатып алуды көздейтін нақты уақыт режиміндегі теңгерімдеуші нарық іске қосылды.

Электр энергиясын беру мен таратуға, жылу энергиясын өндіруге және энергиямен жабдықтауға арналған тарифтер қолданыстағы заңнамаға сәйкес Комитетпен реттеледі.

Тарифтік шешімдер елеулі түрде әлеуметтік және мемлекеттік саясатқа тәуелді, бұл фактор Топтың операциялық қызметіне айтарлықтай әсер етеді.

Электр энергиясын өндіруге арналған орташа салмақталған тарифтер

ДЗО атауы2023 нақты 22024 нақты 32025 нақты 4
«Екібастұз МАЭС-1» ЖШС8,009,1810,49
электр энергиясына тариф, теңге/кВт сағ7,598,129,17
ҚР тарифі7,598,129,17
қуатқа тариф, мың теңге/МВт*ай5901 0491 165
«Екібастұз МАЭС-2 станциясы» АҚ11,4613,6516,25
экспортқа тариф, теңге/кВт*сағ.13,76--
электр энергиясына тариф, теңге/кВт сағ10,2711,7614,01
қуатқа тариф, мың теңге/МВт*ай5901 0201 160
«Алматы электр станциялары» АҚ15,5220,3823,13
электр энергиясына тариф, теңге/кВт сағ13,7917,8220,60
қуатқа орташа салмақталған тариф, мың теңге/МВт*ай8091 1801 165
қуатқа тариф, мың теңге/МВт*ай5901 0621 165
жеке тариф, мың теңге/МВт*ай3 1392 479-
«Мойнақ СЭС» АҚ23,5121,5924,35
электр энергиясына тариф, теңге/кВт сағ13,6514,0815,73
қуатқа тариф, мың теңге/МВт*ай2 5642 5642 564
«Шардара СЭС» АҚ16,3314,6916,26
электр энергиясына тариф, теңге/кВт сағ11,179,849,79
қуатқа тариф, мың теңге/МВт*ай3 8683 8683 868
«Өскемен СЭС» ЖШС-5,797,01
электр энергиясына тариф, теңге/кВт сағ-3,574,49
қуатқа тариф, мың теңге/МВт ай-1 0601 160
«Шүлбі СЭС» ЖШС-8,159,93
электр энергиясына тариф, теңге/кВт сағ-4,555,69
қуатқа тариф, мың теңге/МВт*ай-1 0601 160
«Samruk-Green Energy» ЖШС, теңге/кВт сағ23,5427,6332,25
«Бірінші жел электр станциясы» ЖШС43,3648,4752,49
«Энергия Семиречья» ЖШС – 25% үлес24,6528,1730,99

Орташа салмақталған баға, теңге/тонна

Атауы 2022 нақты 2023 нақты2024 нақты2025 нақты2026 болжам
«Богатырь Көмір» ЖШС2 6693 0843 2154 3264 792

Бағаға қатысты бөлімді құрылымын сақтай отырып аудару
ЭҚҰ «Богатырь Көмір» ЖШС көмірді өткізу бағасын дербес түрде бекітеді – ҚР тұтынушылары үшін 3 топқа (ҚТЖ түйісу станциясындағы энергетика, көмір жинақтау станциясындағы энергетика, коммуналдық-тұрмыстық қажеттіліктер) арналған прейскурант арқылы.

ҚР Энергетика министрінің 2024 жылғы 19 қарашадағы №407 бұйрығына сәйкес электр қуатының дайын күйін ұстап тұру қызметінің шекті тарифтері 1065 мың теңге/МВтай деңгейінде, ал 2025 жылға – 1170 мың теңге/МВтай деңгейінде белгіленді (ҚР Энергетика министрінің м.а. 2025 жылғы 22 қазандағы №401-н/қ бұйрығы).

Бұрын белгіленген ЭӨҰ үшін шекті тарифтердің жеті жылдық қолданылу мерзімінің аяқталуына байланысты, Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2025 жылғы 27 қаңтардағы №147 бұйрығымен бекітілген электр энергиясына шекті тарифті бекіту қағидаларының 8 және 11-тармақтарына сәйкес, 2025 жылғы 1 қыркүйекте келесі жеті жылдық кезеңге арналған электр энергиясына шекті тарифті бекітуге жаңа өтінім берілді.

Сонымен қатар, макроэкономикалық тұрақтылықты қамтамасыз ету жөніндегі қолданыстағы тапсырманы ескере отырып және бағаны көтеруге енгізілген мораторий жағдайында, Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігі жаңа шекті тарифтерді бекіту мәселесін қарауды 2026 жылдың I тоқсанына ауыстырды.

Осылайша, 2025 жыл бойы энергия өндіруші ұйымдар үшін электр энергиясына келесі шекті тарифтер (теңге/кВт*сағ . қолданылды

ЭӨҰ атауы01.11.2024–31.01.2025 аралығында бекітілген тариф01.02.2025–31.03.2026 аралығында бекітілген тарифАуытқу, %
1234=3/2
«Екібастұз МАЭС-1» ЖШС8,279,515%
«Екібастұз МАЭС-2 станциясы» АҚ13,1715,6719%
«Алматы электр станциялары» АҚ17,8220,9317%
«Шүлбі СЭС» ЖШС («Шүлбі СЭС»)4,145,0422%
«Өскемен СЭС» ЖШС («АЭС Өскемен СЭС»)3,444,2925%
«Шардара СЭС» АҚ9,829,820%
«Мойнақ СЭС» АҚ12,7712,770%

2020 жылдан бастап Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігімен бірлесіп ауқымды инвестициялық жобаларды іске асыратын станциялар үшін инвестициялық тарифтерді бекіту бойынша жұмыс жүргізілуде «Мойнақ СЭС» АҚ, «Шардара СЭС» АҚ және «Екібастұз МАЭС-1» ЖШС.

Жасалған инвестициялық келісімдердің параметрлері, мың теңге/МВт*ай

ЭӨҰ атауыКөлеміЖеке тариф (ҚҚС-сыз)Кезеңі
«Мойнақ СЭС» АҚ298 МВт2 563,672020–2026 гг.
«Шардара СЭС» АҚ61 МВт3 867, 992020–2028 гг.
«Екібастұз МАЭС-1» ЖШС476,6 МВт1 199,002025–2031 гг.

Есепті кезеңде Топтың генерациялаушы қуаттарын жаңғырту шеңберінде негізгі инвестициялық бастамалар іске асырылды.

2021 жылғы 28 желтоқсанда «Екібастұз МАЭС-1» ЖШС Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігімен №1 энергоблокты қалпына келтіру жобасы бойынша жаңғырту, реконструкциялау, кеңейту және жаңарту жүргізу үшін инвестициялық келісім жасасты. Келісімге сәйкес 2025–2031 жылдар кезеңіне 476,6 МВт қызмет көлеміне есептегенде 1 199 мың теңге/МВт*ай мөлшерінде тариф белгіленді.

2024 жылғы 24 қыркүйекте «Екібастұз МАЭС‑2 станциясы» АҚ Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігімен №3 энергоблокты қалпына келтіру жобасы бойынша инвестициялық келісім жасасты. Келісімде 2028 жылғы IV тоқсаннан 2038 жылғы III тоқсанға дейінгі кезеңге 495 МВт қызмет көлемі кезінде қуатқа орташа тарифті 10 жыл мерзімге 29 037 мың теңге/МВт·ай деңгейінде белгілеу қарастырылған.

2024 жылғы 31 желтоқсанда «Алматы электр станциялары» АҚ Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігімен ЖЭО‑2-ні баламалы отын ретінде газды пайдалана отырып жаңғырту және реконструкциялау жобасы бойынша инвестициялық келісім жасасты. Қуатқа орташа тариф 2027–2038 жылдар кезеңіне 535 МВт қызмет көлемі кезінде 12 жыл мерзімге 11 012 мың теңге/МВт·ай мөлшерінде белгіленді.

2025–2026 жылдары «Екібастұз МАЭС‑2 станциясы» АҚ-ның №4 энергоблогын және «Екібастұз МАЭС‑1» ЖШС-нің №3 энергоблогын салу жобаларын іске асыру үшін жеке тарифтерді белгілеуге өтінімдер беріліп, тиісті материалдар қарау және мақұлдау үшін Нарық кеңесіне жолданды.

Жылу энергиясын өндіруге арналған тарифтер, теңге/Гкал

Атауы 2023 нақты 2024 нақты 2025 нақты 2026 болжам
«Алматы электр станциялары» АҚ 4 215 5 195 5 539 6 412
«Екібастұз МАЭС-2 станциясы» АҚ 874 902 925 953
«Екібастұз МАЭС-1» ЖШС 189 183 195 204
«Energy Solutions Center» ЖШС (Екібастұз ЖЭО) - 6 018 6 778 7 702

«Алматы электр станциялары» АҚ табиғи монополия субъектісі ретінде инвестициялық құрамдасты және шығындардың жыл сайынғы индексациясын ескере отырып, жылу энергиясына ұзақ мерзімді (5 жылдан астам) шекті тарифтерді бекітуді көздейтін мемлекеттік тарифтік реттеу жағдайында қызметін жүзеге асырады. Табиғи монополия субъектісінің бастамасы бойынша тарифтерді арттыру жылына бір реттен жиі емес жол беріледі, бұл ретте шығындардың өсуі аясында тарифтердің тоқтатылып қалу тәуекелдері сақталады.

Жылу энергиясы бағасының жоғары әлеуметтік маңыздылығына байланысты уәкілетті орган тарифтердің өсуін тежеу саясатын іске асырады, бұл қаржылық нәтижелерге қысым көрсетіп, жылу энергиясын өндіру қызметінің шығындылығына әкеледі.

2025 жылы «АлЭС» АҚ-ның жылу энергиясына тарифтері өткізу көлемдерінің өзгеруін, инвестициялық жобалар бойынша міндеттемелердің аяқталуын, отын бағасының және еңбекақының өсуін ескере отырып түзетілді

  • 01.01.2025 бастап — 5 394,18 теңге/Гкал (2024 жылмен салыстырғанда 0,3%-ға төмендеу)
  • 01.09.2025 бастап — 5 241,05 теңге/Гкал (2,84%-ға төмендеу)
  • 05.09.2025 бастап — 5 740,81 теңге/Гкал (9,5%-ға өсу)
  • 2025 жылғы орташа жылдық тариф — 5 529,07 теңге/Гкал
  • 01.01.2026 бастап — 6 095,31 теңге/Гкал (6,2%-ға өсу).

2026 жылы Компания жылумен жабдықтау сегментінде шығынсыз қызметті қамтамасыз ету мақсатында ДКРЕМ-мен өзара іс-қимылды жалғастыруды жоспарлап отыр.

Электр энергиясын беру қызметтеріне арналған тарифтер, теңге/кВт сағ

Атауы 2023 нақты 2024 нақты 2025 нақты 2026 болжам
«Алатау Жарық Компаниясы» АҚ 7,68 9,95 12,83 14,31

Алматы қаласы және Алматы облысы бойынша ДКРЕМ-нің 2025 жылғы 25 шілдедегі бірлескен бұйрықтарымен «Алатау Жарық Компаниясы» АҚ-ның 2021–2025 жылдарға арналған электр энергиясын беру қызметі бойынша бұрын бекітілген тарифтердің шекті деңгейлеріне және тарифтік сметасына өзгерістер енгізілді.

2025 жылға түзетулер Қазақстан Республикасының «Табиғи монополиялар туралы» Заңының 22-бабы 1-тармағына сәйкес жүргізілді

  • уәкілетті орган бекіткен мемлекеттік бағдарламалар және (немесе) ұлттық жобаларды, сондай-ақ мемлекеттік жоспарлау жүйесі құжаттарын іске асыруға байланысты бекітілген инвестициялық бағдарламаның өзгеруі
  • «Алатау Жарық Компаниясы» АҚ көрсететін реттелетін қызметтер көлемінің ұлғаюы.

Енгізілген өзгерістерді ескере отырып, «Алатау Жарық Компаниясы» АҚ-ның электр энергиясын беру жөніндегі реттелетін қызметіне арналған 2025 жылға шекті тариф деңгейлері келесі мөлшерде бекітілді

  • 2025 жылғы 1 қаңтардан бастап – ҚҚС-сыз 10,6 теңге/кВт*сағ.
  • 2025 жылғы 1 сәуірден бастап – ҚҚС-сыз 12,96 теңге/кВт*сағ.
  • 2025 жылғы 1 тамыздан бастап – ҚҚС-сыз 14,25 теңге/кВт*сағ..

2024 жылға арналған тарифтік смета мен инвестициялық бағдарламаның орындалуы туралы «Алатау Жарық Компаниясы» АҚ есептерін қарау қорытындысы бойынша уәкілетті орган тарифтік смета шығындарының жекелеген баптарының және инвестициялық бағдарлама іс-шараларының 5%-дан астам орындалмауына байланысты уақытша өтемдік тариф белгіледі.

Тиісті шешім Алматы қаласы және Алматы облысы бойынша ДКРЕМ-нің 2025 жылғы тамыздағы бірлескен бұйрықтарымен бекітіліп, 2025 жылғы 1 қазаннан 31 желтоқсанға дейін қолданысқа енгізілді. Электр энергиясын беру қызметінің тарифі ҚҚС-сыз 13,99 теңге/кВт*сағ деңгейінде белгіленді, бұл оның 0,26 теңге/кВт*сағ -қа (2%) төмендеуіне әкелді.

2025 жылдың қорытындысы бойынша электр энергиясын беру қызметтерінің орташа тарифі ҚҚС-сыз 12,83 теңге/кВт*сағ құрады.

Энергиямен жабдықтаушы ұйымдардың электр энергиясын өткізу тарифтері, теңге/кВт сағ

Атауы 2023 нақты 2024 нақты 2025 нақты 2026 болжам
«Алатау Жарық Компаниясы» АҚ филиалы – Энергосбыт 23,64 28,03 30,97 35,57

Қазақстан Республикасының электр энергетикасы саласындағы заңнамасындағы өзгерістерге байланысты 2025 жылғы 1 қаңтардан бастап «АлматыЭнергоСбыт» ЖШС энергиямен жабдықтаушы ұйым ретінде қызметін тоқтатып, «Алатау Жарық Компаниясы» АҚ-қа қосылу арқылы қайта ұйымдастырылды. Бұрын бекітілген «Энергосбыт» филиалының өтпелі тарифтері аталған күннен бастап «Алатау Жарық Компаниясы» АҚ тарапынан қолданылуда.

2025 жылы Бірыңғай сатып алушыдан электр энергиясын сатып алу тарифі 13,00 теңге/кВт*сағ деңгейінде сақталды. 2025 жылғы қаңтардан шілде айына дейін Алматы қаласы мен Алматы облысының тұтынушылары үшін шекті баға 29,04 теңге/кВт*сағ деңгейінде болды.

2025 жылғы 15 шілдеден бастап ДКРЕМ 31,85 теңге/кВт*сағ (өсім 9,7%) деңгейінде жаңа шекті бағаны бекітті, ал 2025 жылғы 1 қазаннан бастап — 34,31 теңге/кВт*сағ (қосымша өсім 7,7%).

Инфляцияны тежеу мақсатында ДКРЕМ 2025 жылғы 1 қыркүйектен бастап халық үшін тарифтерді 12%-ға төмендетті.

Тарифтерді саралау және тұтынушыларды әлеуметтік қолдау шаралары

Тұрмыстық тұтынушыларды әлеуметтік қолдау және электр энергиясын ұтымды тұтынуды ынталандыру мақсатында тұтыну көлеміне байланысты тарифтерді саралау қолданылады. Алматы қаласы мен Алматы облысының тұрғындары үшін бірінші топтың тарифі өзіндік құннан 18%-ға төмен, ал бірінші деңгей тарифі 26%-ға төмен деңгейде белгіленген.

Үш деңгейлі тариф жүйесін енгізу энергия үнемдеуді ынталандыра отырып, халықты әлеуметтік қорғауды қамтамасыз етеді. Электр энергиясын тұтыну нормалары пайдалану түрін (электр плитасымен және онсыз), әлеуметтік мәртебені (зейнеткерлер, мүгедектігі бар тұлғалар, ҰОС қатысушылары), бірден артық тұрғын үйдің болуын және өңірлік ерекшеліктерді ескере отырып белгіленген.

Әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларын өндірушілерді қолдау

Қазақстан Республикасы Үкіметінің әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарлары бағасын тұрақтандыру жөніндегі Жол картасы шеңберінде тұтынушылардың жеке тобы – әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларын өндіретін кәсіпорындар бөлініп көрсетілген. Олар үшін ішкі нарықтағы бағаның өсуін тежеу мақсатында электр энергиясына тарифтер бекітілген. Бұл шара жылыжай шаруашылықтарын, ұн тарту және наубайхана кәсіпорындарын, мал және құс шаруашылық кешендерін, сондай-ақ сүт-тауар фермаларын қамтиды.

Электрмен жабдықтаудың сенімділігі

2025 жылдың қорытындысы бойынша электрмен жабдықтаудың сенімділік көрсеткіштері

  • SAIFI — 2,55;
  • SAIDI — 3,06.

Аталған көрсеткіштер есепті кезеңде электр желілерінің тұрақты және сенімді жұмыс істегенін көрсетеді.

Жоғары кернеулі жабдықтар мен қызметкері бар электр қосалқы станциясы.